Kort antwoord: AFGROND (7 letters). Deze cryptogramomschrijving verwijst naar zichzelf: de afgrond ís de reden dat je er niet in wilt vallen. Het antwoord staat zo vermeld in het cryptogrammenwoordenboek van Mijnwoordenboek, met zeven letters als enige geregistreerde lengte.
De redenering stap voor stap
- Lees de omschrijving letterlijk: er is iets waar je niet in wilt vallen.
- Het woordje "er" is het gat in de zin. Daar moet het antwoord passen.
- Vul in: "een prima reden om er niet in te vallen" wordt "een prima reden om niet in de afgrond te vallen".
- De reden en het voorwerp zijn hetzelfde: de diepte van de afgrond is precies het gevaar.
Dat samenvallen van omschrijving en oplossing is de grap van het cryptogram. Je zoekt geen argument maar een plek.
Controleer altijd de lengte
Zeven vakjes? Dan is AFGROND vrijwel zeker goed. Heb je een ander aantal, kijk dan naar verwante woorden:
- 5 letters: KLOOF
- 6 letters: RAVIJN of DIEPTE
- 7 letters: AFGROND
- 8 letters: BERGKLOOF
Puzzelwoordenboeken zoeken standaard op omschrijving én lengte, juist omdat dezelfde zin in de ene puzzel een ander woord kan verlangen dan in de andere.
Wat maakt een cryptogram lastig
Bij een gewone kruiswoordpuzzel is de omschrijving een definitie: "hoofdstad van Frankrijk" geeft PARIJS. Bij een cryptogram is de omschrijving een taalspelletje. Er zit een dubbele bodem in, vaak via een woordspeling, een letterpuzzel of, zoals hier, een verwijzing naar het antwoord zelf.
Wie vastloopt, doet er goed aan de zin hardop te lezen en te letten op woorden die onnodig vaag zijn: "er", "hem", "dat", "die". Dat zijn bijna altijd de plekken waar het antwoord hoort.
Ook handig: kruisletters
Los eerst de omschrijvingen op waar je zeker van bent. De letters die daaruit voortkomen, maken lastige woorden ineens zichtbaar. Zie je bijvoorbeeld al een G op de vierde plek en een D aan het eind, dan wordt AFGROND meteen aannemelijk.
Waar zoek je verder
De twee grootste gratis naslagwerken voor Nederlandse puzzelaars zijn het cryptogrammenwoordenboek van Mijnwoordenboek en Woorden.org. Voor de betekenis en herkomst van het woord kun je terecht bij het WikiWoordenboek of bij de Etymologiebank. Algemene uitleg over de puzzelsoort staat op Wikipedia.
